Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), Türkiye’nin stratejik tarım ürünlerinden biri olan haşhaş üretimine dair 2026-2027 dönemini kapsayan yeni yol haritasını paylaştı. Ankara merkezli yapılan duyuruyla birlikte, hem ekim izin süreçlerinde gidilen yapısal değişiklikler hem de üreticinin gelirini doğrudan etkileyecek olan 2027 yılı alım fiyatları netlik kazandı. Tarım ve Orman Bakanlığı ile koordineli yürütülen süreçte, kayıt dışılığın önüne geçilmesi ve verimliliğin artırılması hedefleniyor.

HÜBAS Üzerinden Başvurular İçin Son Gün 30 Ekim

Yeni üretim sezonunda haşhaş ekimi yapmak isteyen çiftçilerin öncelikle Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) belgelerini güncellemeleri gerekiyor. TMO, sadece Ziraat Odası veya ÇKS kaydının yeterli olmadığını, üreticilerin mutlaka Haşhaş Üretim Başvuru Sistemi (HÜBAS) üzerinden dijital başvurularını tamamlamaları gerektiğini vurguladı. 30 Ekim 2026 mesai bitimine kadar tamamlanmayan başvurular geçersiz sayılacak ve bu tarihten sonra sisteme herhangi bir veri girişi yapılamayacak.

Kapsül Alım Fiyatlarında Morfin Oranı Belirleyici Olacak

TMO tarafından açıklanan 2027 alım fiyatlarında, ürünün kalitesi ve morfin içeriği temel kriter olarak belirlendi. Geleneksel tohumlarla yapılan üretimlerde, düşük morfin oranına sahip haşhaş kapsülleri için taban fiyat 75 TL/kg olarak açıklandı. Ancak TMO’nun tescilli yüksek morfinli tohumlarını kullanan üreticiler, morfin oranındaki artışa paralel olarak kilogram başına 150 TL‘ye kadar ödeme alabilecek. Bu kademeli fiyatlandırma modeliyle, yüksek nitelikli sanayi tipi üretimin teşvik edilmesi amaçlanıyor.

Üretim Planlamasında Devrim: Parsel Bazlı Sisteme Geçiş

Bu yılki düzenlemelerin en dikkat çekici maddelerinden biri, üretim alanlarındaki kısıtlamaların esnetilmesi oldu. Önceki yıllarda uygulanan bölge bazlı münavebe sistemi yerine artık parsel bazlı münavebe sistemine geçilecek. Ayrıca geçmiş dönemlerdeki ‘üretici başına 3 parsel ve 30 dekar’ sınırlaması tamamen kaldırılarak üreticinin önü açıldı. Ancak denetim kolaylığı ve verimlilik adına, 500 metrekareden küçük alanlar için haşhaş ekim izni verilmeyeceği kesin bir dille belirtildi.

Uydu Takibi ve Kaçak Ekimle Mücadele

Haşhaş üretiminin hassas doğası gereği TMO, denetim mekanizmalarını en üst seviyeye taşıyor. Ekili alanların tamamı uydu görüntüleri üzerinden anlık olarak takip edilecek. İzin alınan parselin dışında veya beyan edilen alandan fazla yapılan ekimler doğrudan ‘kaçak ekim’ statüsünde değerlendirilerek yasal işlem başlatılacak. Devletin kontrolü dışındaki her türlü girişime karşı adli süreçlerin tavizsiz işletileceği bildirildi.

Tohumluk Desteği ve Cezai Şartlar

Üreticilere tohum desteği de sağlayan TMO, dekara 1 kilograma kadar tohum dağıtımı gerçekleştirecek. Tohum bedeli olan 140 TL/kg (KDV hariç), 2027 yılındaki ürün teslimatında mahsuplaşılacak. Ancak TMO tohumu aldığını beyan edip farklı tohum kullanan veya tohumları karıştıran üreticilere, ürün bedelinden kesilecek tutarın yanı sıra kilogram başına 140 TL cezai şart uygulanacak. Bu sert önlemlerle, Türkiye’nin haşhaş üretimindeki standartlarının korunması hedefleniyor.